เส้นบางๆ ระหว่าง การลงทุน และการพนัน

30-1

ทั้งการลงทุน และการพนันมีส่วนที่เหมือนกันคือ การคาดหวังว่าเงินที่จ่ายออกไปจะได้รับผลตอบแทนกลับมาในอนาคต พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถานให้คำนิยาม “การลงทุน” หมายถึง การออกเงินเป็นทุนเพื่อหากำไร และ “การพนัน” หมายถึง การเล่นเอาเงินหรือสิ่งอื่นๆ ด้วยการเสี่ยงโชคหรือฝีมือ

ท่านผู้อ่านคิดว่า การซื้อขายหุ้นของท่านเป็นการลงทุนหรือเป็นการพนัน เคยมีนักเรียนในชั้นที่ผมสอนบอกว่า การพนันฟุตบอลทุกวันนี้ก็คล้ายกับการซื้อขายหุ้น เพราะต้องศึกษาข้อมูลก่อนการตัดสินใจเหมือนๆ กัน คือก่อนที่จะเลือกพนันทีมไหน ต้องหาข้อมูลของการแข่งขันอย่างละเอียด ผู้เล่นในแต่ละทีมมีใครบ้างที่พร้อมจะลงสนาม กองหน้าตัวเก่งที่เจ็บพร้อมลงสนามหรือยัง แถมด้วยการเทียบสถิติในอดีตว่าเวลาแข่งกันแล้วที่ผ่านมาเป็นอย่างไรบ้าง เจ้าบ้านหรือทีมเยือนได้เปรียบเสียเปรียบ

การหาข้อมูลของการพนันอาจแทบไม่ต่างจากการลงทุนในหุ้นที่ต้องศึกษาข้อมูลปัจจัยพื้นฐาน และปัจจัยทางเทคนิคที่ใช้ข้อมูลในอดีตมาวิเคราะห์มองแบบนี้เป็นการมองแต่เพียงผิวเผินว่าการลงทุน แทบไม่ต่างจากการพนัน ทว่าแท้จริงแล้ว การลงทุนและการพนันมีความแตกต่างกันมากหากพิจารณาปัจจัยต่างๆ เหล่านี้

1. ผลตอบแทนที่ได้รับ การลงทุนในหุ้นเปรียบเหมือนการเป็นเจ้าของกิจการ ในขณะที่การพนันไม่ได้มีความเป็นเจ้าของกิจการมาเกี่ยวข้องเลย เมื่อเราพิจารณาลงทุนในหุ้นของบริษัทใดบริษัทหนึ่ง เรามักจะต้องคาดการณ์ว่าบริษัทนั้นๆ จะมียอดขายและกำไรเติบโตขึ้นในอนาคต ผลตอบแทนที่ได้รับมีทั้งส่วนของเงินปันผล และมูลค่ากิจการที่เพิ่มสูงขึ้น ส่วนการพนันนั้นได้แต่หวังเพียงว่าโชคจะเข้าข้างเรา หรือถ้าหากโชคไม่เข้าข้างแล้วล่ะก็
จะต้องสูญเสียเงินที่พนันไปทั้งหมด

2. ระยะเวลา การพนันเป็นการเสี่ยงดวงระยะสั้น พอหมดเวลาก็รู้ผลว่าได้หรือเสีย แต่การลงทุนเพื่อเป็นเจ้าของกิจการนั้นไม่ได้กำหนดระยะเวลาไว้ล่วงหน้าว่าต้องการเป็นเจ้าของนานเท่าใด และส่วนใหญ่แล้วยิ่งลงทุนนานผลตอบแทนที่จะได้รับก็มักจะเพิ่มสูงขึ้นไปตามระยะเวลาการลงทุนโดยมีเงินปันผลเป็นส่วนประกอบหลักของผลตอบแทน

3. ปัจจัยของความสำเร็จ โชคชะตาเป็นเพียงปัจจัยเดียวที่จะทำให้ชนะการพนัน ทว่าปัจจัยของความสำเร็จในการลงทุนนั้นอยู่ที่วินัยในการลงทุน วินัยในการลงทุนไม่ได้หมายถึงการเลือกซื้อหุ้น แล้วนั่งรอคอยอย่างอดทนให้หุ้นปรับตัวเพิ่มขึ้น แต่วินัยในการลงทุนรวมไปถึง การศึกษาข้อมูลของหุ้นที่เราจะลงทุนอย่างจริงจัง รู้มูลค่าของกิจการนั้นๆ ว่าควรจะเป็นเท่าไหร่ เหมือนกับที่ Warren Buffet บอกว่า ก่อนที่จะลงทุนต้องตอบคำถาม 2 ข้อก่อนว่า “What to buy? At what price? (รู้ว่าจะลงทุนในอะไร และราคาเท่าไหร่ที่ควรจะลงทุน)
การลงทุนในหุ้นนั้น อาจจะมีส่วนคล้ายกับการพนัน คือมีความเสี่ยงทั้งการได้เงินและการเสียเงิน แต่เส้นที่แบ่งระหว่างการลงทุนและการพนันออกจากกันอย่างสิ้นเชิงคือ การลงทุนนั้นมีหลักของการสร้างรายได้ผ่านความคิดแบบการเป็นเจ้าของกิจการ